«Για ένα πουκάμισο αδειανό, για μια Ελένη»

Όταν δεν έχεις γνώση αλλά έχεις γνώμη, είσαι σίγουρα όχι απλά ελληναράς αλλά και κάποιος «σταρ» στα social media.

Φαίνεται πως ό,τι παραπέμπει σε «Ιθάκη», αμέσως εξιτάρει τους αδιάβαστους σχολιαστές είτε πρόκειται για το βιβλίο του πρώην πρωθυπουργού είτε για την Οδύσσεια του Νόλαν, και τους κάνει να νιώθουν ότι πρέπει να τοποθετηθούν για κάτι που δεν έχουν δει ή διαβάσει.

Προφανώς και η ταινία είναι φτιαγμένη για να κυνηγήσει τα εμπορικά ρεκόρ. Η υπόθεση είναι μεν γνωστή αλλά είναι και λατρεμένη. Ένας βραβευμένος σκηνοθέτης και ένα καστ, που φθάνει από μόνο του να σε στείλει στις κινηματογραφικές αίθουσες. Τι λείπει;

Κάποια ίντριγκα που να προκαλέσει συζήτηση και να αναθερμάνει το ενδιαφέρον. Κάποιο εύρημα που θα σε πείσει εκ των προτέρων ότι έχει κάτι καινούργιο να πει σε μια από τις πολυειπωμένες επικές ιστορίες. Τόσο στην συγκεκριμένη ταινία όσο και στην ζωή, το δόλωμα αποτέλεσε η ωραία Ελένη, την οποία ο Νόλαν την φαντάστηκε Αφρικανή, όπως υποχρεωτικά και την αδερφή της την Κλυταιμνήστρα.

Θόρυβος πολύς για το αν μπορεί να είναι άλλου χρώματος «η ωραία» και κράξιμο και δηλώσεις του τύπου «δεν θα δω την ταινία». Με αυτά και με με αυτά, το κόλπο χωρίς κόπο έπιασε. Τσάμπα διαφήμιση και θόρυβος στον βωμό του μάρκετινγκ, που ξέρει τι να κάνει για να αυξήσει τις πωλήσεις. Αν κάποιος θέλει να βγάλει ένα χρήσιμο συμπέρασμα είναι ελάχιστα σχετιζόμενο με την Ελένη.

Ούτως ή άλλως στην ταινία εμφανίζεται ελάχιστα και με σημαδεμένο πρόσωπο, για να είναι σαφές ότι σκηνοθετικά η επιλογή ήταν να μην δικαιώσει την φαντασίωση της ωραίας. Όλοι όμως για αυτήν μιλούσαν. Το συμπέρασμα είναι αλλού. Ότι σε ένα τόπο που το να έχεις γνώμη έχει καταστεί αυτονόητο και υποχρεωτικό, έχει πάψει να αποτελεί προϋπόθεση η γνώση να προηγείται της γνώμης.

Και το χειρότερο, να έχει γίνει αποδεκτό, το να μην ξέρεις και ταυτόχρονα να έχεις άποψη.

Είναι η εποχή που διαβάζεις, πρώτα τα σχόλια και μετά αυτό που σχολιάζουν, και αυτό μονάχα αν είναι πολύ σύντομο. Όλη αυτή η διαδικασία οδηγεί αναπόδραστα στην απογοήτευση.

Ή όπως έγραψε ο Σεφέρης: «για ένα πουκάμισο αδειανό, για μια Ελένη».